سديد الدين محمد غزنوى

مقدمه 21

مقامات ژنده پيل ( فارسى )

نيست و مؤلفان فهرست تاريخ آن را كمابيش 1570 ميلادى برابر با 978 هجرى دانسته‌اند و اين گمان لا بد مبتنى بر نوع خط و جنس كاغذ و ديگر مشخصات فنى و نيز سبك سرلوحهء آغاز متن نسخه است « 1 » . پرفسور آربرى در مقالهء خويش متن چاپ طهران را با نسخهء چستربتى - كه در چاپ حاضر با رمز C نموده شده است - تطبيق كرده و جدولى ترتيب داده است كه از روى آن مىتوان هريك از حكايات متن چاپى را در آن نسخه يافت « 2 » . به دنبال اين جدول استاد مزبور محل داستانها و روايات اضافى نسخهء C و نام راوى هركدام را نشان داده و در پايان مقالهء خويش پنج نمونه از اين قصه‌هاى اضافى را نقل كرده است . به نظر نگارنده جميع كرامات و قصص نسخهء C از قلم سديد الدين محمد غزنوى نيست ، بلكه كاتب آن تمام روايات و حكايات ديگرى را كه به چنگ آورده يك جا استنساخ كرده و روى هم نهاده است تا مجموعه‌اى كامل از كرامات شيخ احمد فراهم آورده باشد . البته به ياد داريم كه مقامات تأليف سديد الدين محمد غزنوى يگانه كتابى نبوده است در باب احوال و خوارق عادات شيخ جام ، بلكه چند تن ديگر نيز پيش از او و پس از او به تدوين رسائل و مجموعه‌هائى از آن قبيل پرداخته‌اند كه غالبا از ميان رفته است « 3 » . دليل اينكه كاتب C از اكثر يا شايد همهء آن منابع استفاده كرده ، اين است كه در ضمن حكايات اضافى دو حكايت ( شمارهء 244 و 245 ) به نقل از محمد غزنوى ديده مىشود با قيد دعاى

--> ( 1 ) - مشخصات نسخه كه در بالا ذكر شد نقل است از فهرست مزبور ، نسخهء شمارهء 352 ( 2 ) - به خلاف ضبط پرفسور آربرى در جدول مزبور دو حكايت 155 و 180 هم در C وجود دارد اولى در ورق 139 الف و دومى در 148 الف ، حكايت 161 در ورق 121 الف است نه 141 الف . از حكايت 106 هم جز يكى دو سطر اول در C نيست ( رك به توضيح نگارنده در ذيل شمارهء 225 ) ( 3 ) - رك به مقالهء استاد نفيسى در راهنماى كتاب شمارهء 8 سال 6 و مقدمهء چاپ اول